Czym właściwie jest kolagen?
Kolagen to białko strukturalne składające się z aminokwasów, z których najważniejsze to: prolina, glicyna i hydroksylizyna. Jest to twarde, nierozpuszczalne i włókniste białko, które jest głównym składnikiem tkanki łącznej. Jest to podstawowa i jednocześnie najbardziej zróżnicowana tkanka występująca w organizmach zwierzęcych oraz w organizmie człowieka. Kolagen jest substancją, która utrzymuje ciało razem. Główną funkcją kolagenu w organizmie człowieka jest zdolność do tworzenia z komórek tkanek i narządów. Warto wiedzieć, że kolagen stanowi ok. 1/3 wszystkich białek w ludzkim organizmie i jest niezbędny do jego prawidłowego funkcjonowania.
Włókna kolagenowe
Włókna kolagenowe to struktury zbudowane z kolagenu o bardzo wysokiej odporności na rozciąganie. Ta cecha sprawia, że stanowią one podstawowy budulec skóry, ścięgien, kości, stawów, rogówki oka, mięśni, chrząstek, a nawet naczyń krwionośnych. Tworzą one rodzaj rusztowania, dzięki któremu możliwe jest właściwe umocowanie narządów wewnętrznych. Rusztowanie to zapewnia ciału wytrzymałość i strukturę. W większości kolagenów cząsteczki są upakowane razem, tworząc długie, cienkie fibryle. Działają one jako struktury wspierające i komórki kotwiczące względem siebie. W przypadku skóry, dają jej siłę i elastyczność.
Podział kolagenu na egzo i endogenny
Kolagen możemy podzielić na endogenny i egzogenny. Kolagen endogenny jest naturalnym kolagenem syntetyzowanym przez organizm. Natomiast kolagen egzogenny jest syntetyczny i pochodzi z zewnętrznego źródła, takiego jak suplementy. Warto zauważyć, żę kolagen ma wiele ważnych funkcji a jego brak powoduje liczne problemy zdrowotne. Należą do nich: problemy z widzeniem, osłabienie i łamliwość włosów i w konsekwencji łysienie czy odwapnienie kości. Odwapnienie może powstać na skutek zaburzenia syntezy i przemiany kolagenu, co powoduje ich kruchość a to skutkuje zwiększoną podatnością na złamania. Natomiast kolagen egzogenny jest wykorzystywany do celów medycznych i kosmetycznych, w tym do naprawy tkanek ciała.
Utrata kolagenu i skutki jego niedoboru
Dobra wiadomość jest taka, że ludzki organizm ma zdolność syntezowania kolagenu. Gorsza, że pierwsze zmiany polegające na stopniowym zanikaniu kolagenu występują już po 25 roku życia. Proces ten przebiega w różny sposób i w różnym czasie w zależności od rodzaju kolagenu. Obecnie wyróżnia się kilkanaście rodzajów kolagenu i niezależnie od tego gdzie on występuje po 25 roku życia można zaobserwować jego ubytek. W okolicach 70 roku życia synteza kolagenu niemal zupełnie zanika. Skutkiem problemów z prawidłową odnową włókien kolagenowych mogą być zmiany w pracy narządów wewnętrznych, problemy ze stawami, widzeniem, osłabienie włosów i zębów. Najszybciej zauważalnym objawem niedoboru kolagenu jest brak elastyczności, utrata jędrności, suchość skóry i widoczne zmarszczki. U kobiet proces ten ulega gwałtownemu nasileniu w trakcie menopauzy. W tym czasie spadek poziomu estrogenów w organizmie kobiety bezpośrednio wpływa na zaburzenia syntezy kolagenu oraz zmianę jego właściwości. Siateczka włókien kolagenowych staje się bardziej rozrzedzona i mniej elastyczna.
Rodzaje kolagenu
Istnieje co najmniej 16 różnych rodzajów kolagenu, ale od 80 do 90 procent z nich należy do typów 1, 2 i 3. Wszystkie typy charakteryzują się różną strukturą i funkcjami. Należy jednak zapamiętać, że wszystkie kolageny w ludzkim ciele są silne i elastyczne. Włókna kolagenowe typu 1 są szczególnie podatne na rozciąganie. To właśnie one, w porównaniu gram kolagenu do grama stali, są silniejsze niż stal.
Skoro, wiemy już czym jest kolagen, to pora odpowiedzieć na pytanie, jaką pełni on rolę, zwłaszcza w procesach starzenia?
Podstawową rolą kolagenu jest łączenie ze sobą komórek. Kolagen jest elementem budulcowym większości organów, zwłaszcza skóry, kości, zębów, chrząstek, naczyń krwionośnych oraz rogówki oka. O kolagenie możemy myśleć jak o „kleju”, który trzyma wszystkie narządy razem. Silne włókna kolagenu działają jak klej, aby trzymać razem narządy i organy w ciele. Skojarzenie z klejem nie jest przypadkowe. W rzeczywistości słowo kolagen pochodzi od greckiego słowa „kólla” co oznacza właśnie klej.
Poniżej kilka ciekawostek odnośnie kolagenu:
- Kolagen występuje w całym ciele, ale szczególnie w skórze, kościach i tkankach łącznych
- Niektóre rodzaje włókien kolagenowych, są silniejsze niż stal, porównując gram do grama.
- Produkcja kolagenu spada wraz z wiekiem i narażeniem na czynniki takie jak palenie tytoniu i promieniowanie UV.
- Kolagen może być stosowany w opatrunkach kolagenowych, aby przyciągać nowe komórki skóry do miejsc rany.
- Jest mało prawdopodobne, aby kremy i balsamy kosmetyczne, które według zapewnień producentów, podnoszą poziom kolagenu, faktycznie przyczyniały się do jego wzrostu. Wynika to z faktu, że cząsteczki kolagenu są zbyt duże, aby mogły zostać wchłonięte przez skórę. Jedyną skuteczną metodą dostarczenia kolagenu do wewnątrz organizmu jest jego spożywanie w codziennej diecie bogatej w ten składnik oraz poprzez spożywanie dobrej jakości suplementów
